یادداشت/ سکینه فرجی شبیلویی

به مناسبت فرا رسیدن بزرگداشت روز حافظ

۲۱ مهر ۱۳۹۹ | ۰۸:۲۶ کد : ۱۶۰۰۵ اخبار دانشگاه
تعداد بازدید:۲۳۲
حافظ در دل جامعه بود و بیشتر اشعارش حول دو محور اجتماع و عرفان می باشد و بدین ترتیب مخاطبین بیشتری جذب کرده است
به مناسبت فرا رسیدن بزرگداشت روز حافظ

به گزارش روابط عمومی واحد تهران مرکزی، سکینه فرجی شبیلویی عضو هیات علمی و مدیر آموزش مجتمع نیایش واحد تهران مرکزی به مناسبت بیستم مهرماه روز بزرگداشت حافظ دست خطی به شرح ذیل نوشت:

" حافظ چه کسی بود؟
 اطلاع دقیقی از خانواده حافظ در دست نیست،
جد حافظ را "شیخ غیاث الدین" و پدرش را "بها الدین" و از اهل اصفهان و برخی "کمال الدین" و از مردم تویسرکان نوشته اند ،
در شغل پدرش هم اختلاف است .
ریاض العارفین آنان را از عاما و فضلا می داند و صاحب تذکره میخانه آنان را تاجر و صاحب ثروت و مکنت می داند.
مادرش به گفته مولف میخانه از مردم کازرون بوده است
اکثر نویسندگان بطور قطع مولد او را شیراز دانسته اند. 
در باب تاریخ تولدش نیز اختلاف است 
دایره المعارف بریتانیا می نویسد "تاریخ دقیق تولد وی نامعلوم است ولی به طور قطع تولد او پیش از ۷۰۰ هجری نبوده است .
به تصریح محمد گلندام، حافظ در درسگاه استغدان عصر کسب علم و ادب می کرده است:
علم و فضلی که بچل سال بدست آوردم 
ترسم آن نرگس مستانه به یغما ببرد 

در نتیجه حافظ در مکتب آنان قرآن را از بر کرد:
ندیدم خوستر از شعر تو حافظ 
به قرآنی که اندر سینه داری 
و روایات قراء سبعه را تماما محفوظ داشت:
عشقت رسد به فریاد گر تو به سان حافظ 
قرآن ز بر بخوانی با چارده روایت 

او در وادی طلب سرگردان بود: 
دل چو پرگار به سو دورانی می کرد 
واندر آن دایره سرگشته پا برجا بود

و در وادی حیرت فرو رفته بود: 
از هر طرف که رفتم جز حیرتم نیفزود 
زنهار از این بیابان وین راه بی نهایت 

اکنون بیش از شش قرن، زبان و معانی عمیق و اشارات زیبایش نه تنها فارسی زبانان بلکه جهانیان را نیز مست و سرخوش کرده است

حافظ برای چرا معروف شد؟
هر آنچه از دل برآید لاجرم بر دل نشیند .
در سخنش هم عاطفه است و هم تعقل و تفکر، هم عواطف درون و عمیق و هم خالصانه انسان را به تصویر می کشد و  افکار او را در باره زندگی و مرگ بیان می دارد. 
تفکرانی که از مرزهای مکان و زمان گذشته اند.
در ثانی در شعر حافظ یک " من اجتماعی " قوی  مستتر است که همه مخاطبین دوره خود و بعد از خود را فارغ از محدودیت های جغرافیایی در بر می گیر د. ظلم و ستم ها و نابسامنی های جامعه بشری ، با بیانی هنر مندانه در کلامش موج می زند او شعر می سراید اما در حال سرایش شعر عمیق می اندیشد و...
این گونه اندیشه ها حافظ را شخصیتی خاص جلوه می دهد.

حافظ چگونه محبوب شد؟
از نظر اینجانب اصلی ترین دلیل محبوبیت حافظ   پیوند عمیق او با قرآن این برنامه بی نظیر زندگی است  در واقع حافظ تاثیرات ادبی و کلامی فراوانی از قرآن گرفته است که با باورهای آیینی و مذهبی جامعه ایرانی  اشتراکات زیادی دارد   از طرف دیگر شعر حافظ مثل یک برنامه زندگی است هر انچه که به کار یک فرد  و یک جامعه می آید در شعر حافظ به  دفعات می توان توان پیدا کرد کلیدهای قدرت  را برای ساختن  یک زندگی ایده آل تا ملزومات اصلاح جامعه در شعر او می توان یافت .
همان قدر که در کلام  او عشق جاری است به همان اندازه اخلاق و تفکر و تعقل هم جریان دارد .
ظاهر اشعارش برای مرم عادی لذت بخش است و  ره یافت  به مفاهیم عمیقش برای اهل دل لذت بخش تر .
حافظ در دل جامعه بود و بیشتر اشعارش حول دو محور اجتماع و عرفان می باشد و بدین ترتیب مخاطبین بیشتری جذب کرده است.

خالی بودن دیوان وی از الفاظ بد و رکیک ، عدالت طلبی ، مبارزه با ریا و تزویر ، وجود روحیه روان شناسی و جامعه شناسی در اشعارش و ... نیز در محبوبیت  وی تاثیر گذار بوده است : 
در میخانه ببستند خدایا مپسند 
که در خانه تزویر و ریا باز کنند
علت شهرت حافظ
علت شهرت حافظ به غزل های نغز اوست که این غزل ها را تحت تاثیر قرآن سروده بود و نیز، حافظ فرهنگ باستانی و فرهنگ اسلامی را با دین، کلام، فلسفه و عرفان آمیخته بود و از مهم ترین اثرگذاران بر شاعران فارسی زبان پس از خود است.

تفاوتش با شعرای دیگر: 
اولا تفاوتش با شعرای  دیگر را در دلایل شهرت او عرض کردم ولی اگر بخواهم کمی بیشتر توضیح دهم باید بگویم  حافظ  علاوه بر این که سمبل فرهنگ ایرانی است سمبل جهان هم است  برای این که عالی ترین و واقعی ترین احساسات مشترک نوع بشر را در غزلیاتش ریخته  و بیان می کند. که والاترین آنها " عشق "  است   و دیگر آزادی و عدم تملک   .برای همین  خاطر دیوانش به بیش از ۵۰ زبان دنیا ترجمه شده  و مهمترین تاثیر در شکل گیری  رومانتیسم گذاشته است  در واقع  فکرش جهانی و مورد قبول است . 
البته او اصلا نمی خواهد موعظه کند یا راهکار نشان دهد احساسات واقعی او  و سخن دلش که از اقیانوس  بیکران  قرآن  کریم  سرچشمه گرفته بر هر دلی فارغ از محدویت جغرافیانی می نشیند 
روحیه صلح طلب دارد و هرکسی با این روحیه آشنا می شود  مثل اکسیر موجب افزایش روح دوستی می شود.
به هر حال  مقایسه  و شمردن تضاد ها و تشابه  ها حاصل ادبیات است  در حالی که هنر حاصل ادراکات است  و نباید مقایسه شود."

یادداشت : سکینه فرجی شبیلویی

انتهای پیام/

کلید واژه ها: بزرگداشت حافظ دکتر سکینه فرجی مجتمع نیایش واحد تهران مرکزی


( ۲ )

نظر شما :